ھىدايەتنامە
ئابدۇرېھىمئۆتكۈر
ئۆمۈرمەنزىلىدىنتىنمايئىزدىدىممەنھەقىقەتنى،
تەپەككۇربولدىبىرھادىتېپىشتاچىنھىدايەتنى،
تىلەپھەرسۆزگەبايمەنايەنەجانلىقپاساھەتنى،
دىلىمئىستەيىتتىئىزھارگەھەمىشەمەقبۇلپۇرسەتنى،
كېلىڭئەيدوستلىرىمئەمدىخۇشالباشلايلىسۆھبەتنى.
سۆزۇمنىڭبېشىبسمىللاھ،بۇمۆئمىنلىكۋەزىپەمدۇر،
سانايۇھەمدىلەرئېيتسامتۇمەنمىڭنىيەنەكەمدۇر،
قۇرۇق،تۇزسىزئىبادەتتىنئەمەلئەۋزەل،ئەقىدەمدۇر،
بۇدەۋايىمغابورھانىممۇشۇيازمىشقەسىدەمدۇر،
تىلەيمەنرەببىمئاللاھتىنقۇلۇمغاكۇچۋەقۇۋۋەتنى
تەئەجۇپئەيلىشەربەلكىمبىراۋلەربۇقەسىدەمدىن،
ئەجەپلەنمەسئىدىئىچسەئەگەربىرقەترەچەشمەمدىن،
ئېزىقتىممەنمۇبىرچاغلارناگاھتەۋرەپئەقىدەمدىن،
شۈكرىكىمرەھنامەتاپتىكۇڭۈلسۇلتانىتەۋبەمدىن،
ئىلاھائەيلىگىلمەقبۇلماڭابۇبەختۇ-ئامەتنى.
تۇغۇلغاچئىككىمۆئمىندىنئۈتۇپئەللىكتەسەككىزيىل،
يەكۈنلەشسائىتىيەتتىئۆمۇرنىئەمدىئەستايىدىل،
نەزەرسالسامبېسىپئۆتكەنيۇلۇمغابولمايىنغاپىل،
ئاقۇركۆزياشلىرىمگويابۇلۇپئىرىتىشۋەياكىنىل،
جاھانداچەكمىگەيھېچكىممىنىڭدەككۆپنادامەتنى.
سەھەردەھەمدىلەرئېيتارئۇچارقۇشلارمۇھەردەمدە،
نىمىشقابولمىسۇنبىرھىستىرىكپەرزەنتىئادەمدە،
ۋاھالەنكىئادابولمايھىساپسىزقەرزبۇزىممەمدە،
ھامانقاينايدۇھەسرەتلىكپۇشايمانلاربۇقەلبىمدە،
ئۆمۇرنىزايەقىلماڭلارئېلىپمەندىنبۇئىبرەتنى.
باھاريامغۇرلىرىھەرتاڭيۇيارھەمياشنىتارتاغنى،
ئېرىقلاربىرلەكەلگەنسۇمۇھەتتاگۈللىتەرباغنى،
مۇيەسسەرقىلسامەقسىدىممۇراتقايولنىئاچماقنى،
ئېرىتسەھېچئەجەپمەسكىمكۆزۈمنىڭياشلىرىداغنى،
ئاتاقىلسائىلاھىمخەزىنەسىدىنقەترەرەھمەتنى.
سىراتەلمۇستەقىمتاپماقئەگەربولسانەسىبەمدە،
نادامەتداغلىرىقالماسئىدىمەھزۇنبۇسىنەمدە،
ئۆمۈدۈمبىربېقىپئىقبالكۈلۈپتەلەيپىشانەمدە،
جاراڭلاپكەتسەقەلبىمنىڭساداسىبۇقەسىدەمدە،
نىسىپئەيلەپياراتقانزاتماڭابەختۇ- سائادەتنى.
خىيالىمدېڭىزىتىنمايچايقىلىپھەمىشەقايناق،
كىچىلەرئازيۇمۇپكۆزنىۋەگاھىتاڭغىچەئويغاق،
قۇلۇميەتمەيدىغانشاخقائېسىلدىمشۇنچىلىكمۇشتاق،
ئىلاھىمئۆزىياربولغايئۆمۈدۈمگەيەنەجىقراق،
ئاسانئەيلەپبۇمەنزىلدەماڭائۇچرارمۇشەققەتنى.
پىكىردەرياسىغاقانچەتېرەنچۆمگەنسىرىھەرتۈن،
كۆڭۈلنىڭكىرلىرىشۇنچەيۇيۇلدى،تارقىدىئەپسۇن،
ھاياتىمگەرچەپۇشمانلىق،دىلىمدۇرناتىۋانمەھزۇن،
ۋەلېكىنجانكىتابىگەقۇشۇلدىتۇمەنمىڭمەزمۇن،
يېقىنكەلتۈرمەئېرەببىم! كۆڭۈلگەئەمدىغەپلەتنى.
تەپەككۇركۆزبىلەنباقساكىشىئالەمگەبىرمەررە،
ئەمەستۇرخالىيھېكمەتتىنۋەھەتتاكىھەسەلھەرە،
ئادىمىزاتيۇكسىلىپگەرچەئاتومدىنتاپتىمولزەررە،
ۋەلېكىنبىپايانسىردېڭىزىدىنبۇتېخىئازغىنەقەترە،
ئىلاھاقىلكەرەمكۆپرەكبىلەيلىسىرۇ-ھېكمەتنى.
بىلىپيەتكەنسىرىئىنسانخەزىنەڭسىرىنىكۆپرەك،
كۆڭۈلرۇشەنلىشىپئاندىنتونۇرئۆززاتىنىخوپراق،
مىسال: قارىغۇنىچۈكبىلسۇن،قۇياشقانداغۇئايقانداق،
بىلۈرئەمماگۈدەكھەتتانىچۈكدۇرگۈل،نىچۈكياپراق،
دېمەككىمەئرىپەتتىنجانتاپۇرئەقلى -پاراسەتنى.
تۈمەنمىڭيىلداۋامىدائۆتۈپسانسىزئاقىل -دانىش،
ھاياتسىرىنىبىلمەكنىقىلىشتىئارزۇھەمخاھىش،
بىراۋلەرقىلسىمۇكۈچەپخۇداسىزلىقنىپەرمايىش،
ۋەلېكىنئەكسىرىمۇتلەقئېلىپمەيداندائەزمايىش،
ئاخىرىئۇئېتىراپقىلدىئۇلۇغبىرروھىقۇدرەتنى.
مىسال: بىرقەترىدىنئادەمبىنابولغاننىئويلاپباق،
ئاناقارنىدابۇجانغاھاۋابولغاننىئويلاپباق،
تۇغۇلماقسائىتىيەتسەئانابولغاننىئويلاپباق،
مۇنۇمۈشكۈلگەنەقانۇنپاناھبولغاننىئويلاپباق،
شۇچاغداتاپقۇسىقەلبىڭبىرەرمەنتىقى-پىكرەتنى.
بۈگۈنپەنيۈكسىلىپشۇنچەقىلۇرپەرۋازىنىئەركىن،
ۋەھەتتائايۋەيۇلتۇزدايەرئوغلىياققۇسىيالقۇن،
بۇڭائەۋلادىئادىمىزاتئۇقۇرمىڭمەدھىيە،تەلقىن،
لېكىنئادەمبىناقىلماقبۇئادەمگەنىچۈكمۇمكىن،
ياراتقانتەڭرىدىنباشقاكىشىتاپماسبۇقۇدرەتنى
نېمىشقائاياغئىككى،كۆزئىككى،ئېغىزبىردۇر،
يەنەكۆزلەرگەقاشكىرپىكبىناقىلغانقايسىتەھرىردۇر،
نىمىشقامىڭكىشىچىھرىيەنەمىڭخىلداتەسۋىردۇر،
قېنىئېيتىڭچۇ؟بۇسىرغانىچۈكسۆزتوغراتەئبىردۇر،
تەپەككۇرئاچقۇسىكەڭيولچۈشەنمەككەبۇسۈرەتنى.
ئۆلۈمنىئويلىساھەركىمبىلۈرئۆززاتىنىئاندىن،
تۇغۇلماقسۆڭرەئۆلمەكلىكئاياندۇرھەممىگەئايدىن،
لېكىننەدە،قاچان،قانداقئۈلۈشنىكىمبىلۇرئالدىن،
ئېچىلماسسىربۇلۇپكەلدىبۇماۋزۇدەۋرى-دەۋراندىن،
ھەمىشەيىغسىمۇدۇنيابۇسىرغاھەممەدىققەتنى.
ئۈلۈمگەبىرداۋائىزلەپجاھاندىنكەتتىكۆپدەنا،
ۋەلېكىنتاپمىدىھىچكىمبۇئىشتىنزەررىچەمەنا،
ئارىستوياكىلوقماندەكھەكىملەرمۇبىمۇستەسنا،
دىيىشتىئاخىرىمۇتلەقئۇلۇغقۇدرەتكەئامەننا،
دېمەكمۆئمىنئەمەسبۇزماقبۇقانۇنىزۆرۈرەتنى.
قۇياش،ئايۋەيۇلتۇزلارساماداسەيىرئېتىپھەركۈن،
مۇئەييەنيولۋەتەرتىپتەخاتاسىزدەۋرئېتەرھەركۈن،
بۇڭاھاكىمئىكەنمۇتلەقئەجەپبىرمۇنتەزىمقانۇن،
بۇچەكسىزكائىناتتاپمىشئەشۇخىلداتولامەزمۇن،
يورۇپنۇرلانغۇسىقەلبىڭچۈشەنگەنچەبۇھالەتنى.
ۋەبەلكىبەزىلەرئېيتارتۈزەلمەكلىكتەبىئەتتۇر،
ۋەھالەنكىتەبىئەتھەمئەجەپبىرخىلداھەيئەتتۇر،
بۇئالەمسىرلىرىبىزگەھۇنۇنبىرياخشىئىبىرەتتۇر،
شېغىلتاشھەرزامانتاشتۇر،زۇمرەتلەرـزۇمرەتتۇر،
تەپەككۇرتاشقىنىيۈتسۇنكۆرەڭباتىل-جاھالتنى.
مىسال: پەن -ھۈنەرئەسىرىقۇرۇپھېكمەتدۇكانىنى،
ياراتتىئىپتىخارلىقبۇمۇئىجازەتلەرزامانىنى،
يەنەھەمئاشقۇسىىكۆپلەپبۈيۈكھىممەتداۋانىنى،
لېكىنئادەمتۈگۈلھەتتائۇنىڭبىرقەترەقانىنى،
ياسالماسھەرنىچۈكئالىمقىلىپتەقلىدبۇقۇدرەتنى.
ھاياتلىقسىرىغاتەكرارتۇخۇمنىكەلتۈرەيبۇرھان،
تۇخۇسىزئالۇرھەركىمتۇخّۇمدىنچۈجىنىئاسان،
ئەگەرچەيەنەمىڭھەسسەتەرەققىقىلسىمۇدەۋران،
تۇخۇمنىڭئۆزىنىلېكىنياسالماسبەلكىبۇئىنسان،
دېمەكمەخلۇقھامانمەخلۇق،بىلۇرخالىقلاخەلقەتنى.
نەزەرسالساقئەگەربۇغدايۋەياكىباشقابىردانغا،
تېرىپئۆستۈرمىسەدېھقانھوسۇلتولمايدۇخامانغا،
ئەگەرچەدانياساشمۇمكىنبۇلۇپقالسىدىئىنسانغا،
زاۋۇتلارداياساپھەركۈنپۇلىتوختايتتىئەرزانغا،
دېمەكمەخلۇقئەمەسقادىرياراتماققاتەبىئەتنى.
ھاياتلىقسىرلىرىشۇنداقئاجايىپكەڭرىدۇنيادۇر،
بىلىپيەتكىنىمىزتامچە،ئەگەرئۇبەھرىدەريادۇر،
كىمكىمەۋجۇداتزاتەنئۇلۇغھېكمەتلەرئەھيادۇر،
كىتۇپراقبولمىدىكىميامەگەربولسائۇخۇليادۇر،
ھاياتقانۇنىھەردەمدەقىلۇرتەكراربۇئىبىرەتنى.
مىسالنىيەنەيۈز-يۈزلەپتېپىشمۈشكۈلئەمەسھەرئان،
ۋەلېكىنھەممىدىنئەئلائۇلۇغمۆجىزىدۇرقۇرئان،
خۇسۇسەنبولساتەپسىرىيېتىپئاشار ‹‹ سۈرەرەھمان ››،
كۇپايەقىلمىساكاشكىئاشۇنچە ‹‹ ماتۇكەززىبان ››،
قۇلۇپلۇقبولمىساقەلبىڭقۇبۇلئەيلەربۇنېئمەتنى.
تۇلۇقئونتۆتئەسىرئۆتتىنەئىشلەربولمىدىسادىر،
نېمىكىدېسەقۇرئاندابۈگۈندۇنياداشۇزاھىر،
بۇنىڭدەكمۆجىزەئىشىگەنىچۈكمەخلۇقبولۇرقادىر،
ئۇنىڭتەئرىپىگەسۆزنىتاپۇرقايدىنئەدىپ،شائىر،
| 
